السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

189

تفسير الميزان ( فارسي )

كه مالكيت خدا دليل بر هر دو قسم نور مىباشد يعنى اينكه او مالك آسمانها و زمين است و بازگشت هر چه به سوى او است هم دليل بر عموميت نور عام او است و هم دليل بر اختصاص نور خاص او به مؤمنين است « يفعل ما يشاء و يحكم ما يريد » . پس اينكه فرمود : * ( « وَلِلَّه مُلْكُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ » ) * ملك را مختص و منحصر به خداى تعالى مىكند و نتيجه مىدهد كه پس او هر چه بخواهد مىكند ، و هر حكم بخواهد مىراند ، و كسى نيست كه از او بازخواست كند ، بلكه همه مسئول اويند ، و لازمه انحصار ملك براى خدا اين است كه او بازگشتگاه همه باشد ، و چون مالكى و بازگشتگاهى غير او نيست پس او هر چه بخواهد مىكند ، و هر حكم بخواهد مىراند . از اينجا معلوم مىشود ( و خدا داناتر است ) كه مراد از جمله * ( « وَإِلَى اللَّه الْمَصِيرُ » ) * مرجعيت خدا در امور است نه بازگشت در معاد ، نظير آيه « أَلا إِلَى اللَّه تَصِيرُ الأُمُورُ » « 1 » . * ( « ألَمْ تَرَ أَنَّ اللَّه يُزْجِي سَحاباً ثُمَّ يُؤَلِّفُ بَيْنَه ثُمَّ يَجْعَلُه رُكاماً فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلالِه . . . » ) * . كلمه « يزجى » مضارع از مصدر « ازجاء » است كه به معناى دفع كردن است . و كلمه « ركام » به معناى متراكم و انباشته بر روى هم است . و كلمه « ودق » به معناى باران ، و « خلال » جمع خلل است ، كه شكاف در ميان دو چيز را گويند . خطاب در اين آيه به رسول خدا ( ص ) است ، البته به عنوان يك شنونده . پس در حقيقت خطاب به هر شنونده اى است و معنايش اين است كه آيا تو و هر بيننده ديگر نمىبينيد كه خدا با بادها ابرهاى متفرق و از هم جدا را مىراند ، و آنها را با هم جمع مىكند ، و سپس روى هم انباشته مىسازد ، پس مىبينى كه باران از خلال و شكاف آنها بيرون مىآيد و به زمين مىريزد ؟ . * ( « وَيُنَزِّلُ مِنَ السَّماءِ مِنْ جِبالٍ فِيها مِنْ بَرَدٍ فَيُصِيبُ بِه مَنْ يَشاءُ وَيَصْرِفُه عَنْ مَنْ يَشاءُ يَكادُ سَنا بَرْقِه يَذْهَبُ بِالأَبْصارِ » ) * - كلمه « سماء » به معناى جهت علو ، و بالا است ، و جمله * ( « مِنْ جِبالٍ فِيها » ) * بيان همان سماء است . و « جبال » جمع جبل ( كوه ) است ، و جمله « من برد » بيان جبال است ، و كلمه « برد » قطعات يخى ( تگرگ ) است كه از آسمان مىآيد ، و اگر آن را جبال در آسمان خوانده كنايه است از بسيارى و تراكم آن . و كلمه « سنا » ( بدون مد ) به معناى روشنى است .

--> ( 1 ) آگاه باش كه مرجع همه امور خدا است . سوره شورى ، آيه 56 .